Rǝ Rǝtràttǝ

Qwànta vòtǝ dént’a la štaggjònǝ,

méntrǝ pǝ’ tùttǝ sǝ dòrm’e sǝ rǝpòsa,

vàw’aprì dǝ màma rǝ štǝpònǝ,

a la rǝcèrka nǝn zàccǝ dǝ kǝ kkòsa.

E’ štàtǝ proprj’ajér’a la ‘ntrasàtta,

sùbbǝt’a la kontròra, dòppǝ prànzǝ,

akkumpagnàtǝ da Fru-Fru, la àtta,

mǝ mètt’a rrǝvǝta’ ‘ént’a lǝ štanzǝ.

Aprénnǝ ‘nǝ tratùrǝ mjézǝ rùttǝ,

tròv’ént’a ‘ne škòllǝ rùss’e nìrǝ,

‘nǝ màzz’e fǝkuréllǝ, kèll’e lùttǝ,

e dǝ rǝtràtt’e ggéntǝ, mwòrt’e vvìvǝ.

La chjù bbéll’èva nonònna gjǝvǝnélla,

ku rǝ kapìlle nìr’e ‘la kullàna,

‘na véšta lònga e ‘na kammǝsélla

e ssòtta rǝ rǝkàm’e ‘na sǝttàna.

E pàtrǝmǝ, ‘ndǝvìs’e kaccjatòrǝ,

‘nzégn’a mamélla mìja vǝštùta blu

e zìwǝmǝ ku Kumpàrǝ Salvatòrǝ

e ggéntǝ k’oramàjǝ nǝn cǝ šta chjù.

Ma rǝ rǝtràttǝ kǝ mǝ šta ént’a rǝ kòrǝ

è kìllǝ kǝ rǝpìglja la famìglja:

Gǝnǝtùr’e ffìgljǝ a kkòr’a kkòrǝ

e Mǝkèlǝ pǝ’ la mànǝ kǝ mǝ pìglja.

E’ bbéll’e brùttǝ wardà kìšte rǝtràttǝ:

Dòcǝ dòcǝ šprǝfùnn’ént’a ‘nǝ màrǝ

dǝ vòldǝ, dǝ kòsǝ e tànta fàttǝ,

k’a ‘na ità tǝ fànnǝ gnòtt’amàrǝ.

                                                 Silvio Falato

La Cantina Foschini

E vǝcìn'a le Štrìtt'e la Pǝrtélla,

E vicino alla Strettoia della Portella,

'nghrafǝcchjàt'ént'a 'nǝ palàzzǝ sǝgnǝrìnǝ,

rintanata in un palazzo signorile,

dǝrǝmpétt'a 'n'antìka kupazzélla,

dirimpetto a un antico vicoletto,

t'éscj'annàntǝ la Kantìna dǝ Foskìnǝ.

ti viene incontro la Cantina di Foschini.

Trwòvǝ kka 'nǝ vìnǝ kǝ t'attòna,

Trovi qua un vino che ti tonifica,

štàgn'e ghagljàrdǝ chjù dǝ 'nǝ werrjérǝ;

robusto e gagliardo più di un guerriero,

n'ave' paùra, la kàpǝ nǝn tǝ stòna,

non avere paura, la testa non ti stordisce,

sǝ tǝ nǝ vìvǝ chjù dǝ 'nǝ bǝcchjérǝ!

se ne bevi più di un bicchiere!

Rǝ mérǝtǝ è dǝ vécchjǝ kampagnéllǝ,

Il merito è di antichi piccoli poderi,

da pàtr'a ffìgljǝ ggǝràtǝ kòm'a rròta,

di padre in figlio tramandati a ruota,

addò cǝ štànnǝ tànta uvǝcéllǝ,

dove ci sono tante varietà di uve,

ku profùm'e ssapòrǝ dǝ 'na vòta.

con profumi e sapori di altri tempi.

Ma rǝ sahrète è rǝ trattaméntǝ,

Ma il (vero) segreto è il trattamento (la lavorazione)

ke ssémpǝ cǝ fa ffa' bbélla fighùra:

che sempre ci fa fare bella figura:

"Qwàndǝ sǝ fa lǝ vìnǝ, ògnǝ mǝméntǝ,

“Quando si fa il vino, in ogni momento,

cǝ s'édda škappǝlla' a la Natùra!"

bisogna scappellarsi dinanzi a Madre Natura!”

Vùja kǝ passàt'a kka, nǝn vǝ škurdàtǝ

Voi che passate di qua, non vi dimenticate

ka, p'assaggja'  'nǝ prodòttǝ ggénuìnǝ,

che, per assaggiare un prodotto genuino,

non zùlǝ vìnǝ, pùr'wògljǝ pǝ’  'nzalàte,

non solo vino, anche olio per insalate,

v'avìt'a fǝrma’  a la Kantìna dǝ Foskìnǝ.

vi dovete fermare presso la Cantina di Foschini.

                                                                                                                                                                           (Dono di Silvio Falato)

Vǝlèssǝ tǝrnà

Vorrei tornare

Kòmǝ vǝlèssǝ tǝrnà pǝ’ n’òra sòla

Come vorrei tornare per un’ora sola

a št’assǝttàtǝ dént’a r’wòrtǝ mìjǝ

a star seduto dentro l’orto mio

e aškutà pǝ’ ‘na vòt’ankòra

ed ascoltare per una volta ancora

tànta kùntǝ dǝ nonònn’e zzìjǝ.

tanti racconti di nonni e zii.

A št’a lǝ frìšqwǝ èva ‘na kòsa bbélla

Stare al fresco era una cosa bella

dòppǝ ‘na fatǝkàt’e ‘na sǝdàta:

dopo una fatica e una sudata.

Cj’akkugljèva ‘na bbélla prǝularélla

Ci accoglieva una bella pergoletta

e ‘nkòpp’a ‘nǝ cǝppònǝ la ‘nzalàta.

e sopra un grosso ceppo l’insalata.

Kǝ kuntantèzza méntrǝ sǝ magnàva!

Che contentezza mentre si mangiava!

Tùtt’a rròt’attwòrn’a la tjélla,

Tutti a ruota intorno alla pentola,

ku Ggìmmǝ kǝ zempàv’e abbajàva

con Gim che saltava e abbaiava

qwàndǝ s’abbǝškàva l’ǝssakélla.

quando si buscava(riceveva in regalo)gli ossicini.

Vǝlèssǝ tǝrnà, pǝ’ pǝtè sént’ankòra,

Vorrei tornare, per poter sentire ancora,

rǝ mjèrwǝlǝ, lǝ ràn’e lǝ cǝchjàrǝ

il merlo, le rane e le cicale

e pǝ’ m’aštrègnǝ ‘mpjéttǝ pǝ’ mmez’òra

e per stringermi al petto per mezz’ora

a màma, a tat’e rǝ fratjéllǝ kàrǝ.

la mamma, il babbo e i fratelli cari.

Sì, vǝlèssǝ tǝrnà! Ma nǝn zǝ pòtǝ.

Sì, vorrei tornare! Ma non si può.

La màrcj’indjétrǝ pultròpp’è sénza ròtǝ.

La marcia indietro purtroppo è senza ruote.

La Pǝskèra

‘Na bbélla chjèma d’àqqwa ‘nzapǝnàta,

kumplǝmént’e la Fǝntàna de l’Akkòta,

scègnǝ sòtta e dòppǝ ‘na ggǝràta

dènt’a la pǝškèra s’arrǝvòta.

Nòtt’e jwòrnǝ l’àqqwa škòrr’e kànta

ku ‘nǝ kùrzǝ kǝ nǝn zǝ férma màjǝ,

lùcǝ ‘ncjélǝ ‘na lùna kǝ tǝ ‘nkànta,

l’ammìrǝ dént’a l’àqqw’e tǝ nǝ štàjǝ.

Qwàndǝ po’ la peškèr’è tùtta chjèna

e fa ònna e spàrǝjǝ ggjà pǝ’ kòppa,

vèwǝ pàtrǝmǝ aggitàtǝ kǝ sǝ mèna

e manòvra rǝ màfǝrǝ kǝ šta ssòtta.

Da ‘nǝ qwavùtǝ ‘nǝ kùrzǝ d’àqqwa éscǝ,

dént’a ‘na rasǝlèlla sǝ ‘nkanàla,

‘nǝ scǝmarjéllǝ kǝ vìja vìja krèscǝ

 e la térra tùtt’attwòrnǝ gjà s’appàra.

La chjèma šta gjà ‘nkòpp’a lǝ chjànǝ,

‘mmjéz’a ‘na sòccja d’àccj’e ppǝmmǝdòrǝ,

dǝ cǝpòllǝ, d’àglj’e mǝlǝgnànǝ,

dǝ špònzǝ kǝ so’ ggjàllǝ kòm’a l’òrǝ.

Sǝ repìgljanǝ rùkul’e ‘nzalàta,

kaulècchjǝ, pǝtrǝsìn’e kukuzzjéllǝ,

gallèggja la sàuza k’è ammǝškàta

a mmàlv’e chjantìm’e cǝrasjéllǝ.

Sǝ ‘nzuppanǝ patàn’e tǝrtanéllǝ,

škaròlǝ e ‘na sòccja dǝ fasùrǝ,

vrǝkkulìllǝ e tànta fraulèllǝ,

cǝtrùlǝ e ‘na pòrk’e kaurascjùrǝ.

A òrǝ sànǝ la pǝškèra šta špǝràta

e la chjèma scègnǝ ‘nkup’e nǝn zǝ pérdǝ,

la térra nèr’e fròlla št’addaqqwàta,

lǝ chjàntǝ so’ gentìl’e vèrdǝ vèrdǝ.

Sǝ nǝ prèja la famìglj’e ‘št’abbǝnnànza,

šta kunténta dǝ tùtta ‘šta rǝkkèzza,

pǝ’ n’ànnǝ sàn’abbàšt’e ppùr’avànza

e la vìta dǝvénta ‘na prjèzza.

                    Silvio Falato